صفحه اصلی زبان انگلیسی درباره ما معرفی، نقد و بررسی نمایشگاه آثار مقاله گفتگو پیوندها تماس با ما
خبرها

تازه های شورا
شوراي كتاب كودك از بدو تاسيس تاكنون، براي پيشبرد اهداف خود همواره از حمايت فرهنگ دوستان ايراني برخوردار بوده است. با توجه به گسترش فعاليت‌هاي شورا در سال‌هاي اخير در بخش های : ادبیات کودک و نوجوان ، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان و خانه کتابدار و ترویج خواندن ، و با وجود حضور مستمر نيروهاي داوطلب، نيازهاي مالي شورا براي تداوم امور افزايش يافته است. لذا اعضاي هيأت مديره شورا خانم‌ها : نوش‌آفرين انصاري، فاطمه‌مرتضايي فرد، فهیمه محفوظ بالله ، پروين فخاري‌نيا،عاطفه سلیانی ، سحر ترهنده و آقايان : علیرضا میرفخرایی ، اکبر نعمتی ، مصطفی کریمی و مسعود ناصري دريايي تصميم گرفتند از كليه دوستداران اين سازمان مردم نهاد دعوت كنند تا در اين برهه از زمان كه شورا با دشواري‌هاي مالي رو به روست، به بقاي اين نهاد 50 ساله كمك كنند. از كليه علاقه‌مندان درخواست مي‌شود كمك‌هاي مالي خود را به حساب 19606317 به نام شوراي كتاب كودك نزد بانك تجارت شعبه جمهوري كد 195 واريز نمايند و رسيد آن را با ذكر دقيق نام و مشخصات خود براي شوراي كتاب كودك بفرستند. همچنين علاقه‌مندان مي‌توانند براي ارائه هر گونه پيشنهاد و كسب اطلاعات بيشتر درباره شیوه های گوناگون یاری رسانی با خانم لیلا ترکاشوند در دبیرخانه شورای کتاب کودک ( تلفن 66408074 ) و یا خانم نيره بهبهاني در دبيرخانه فرهنگنامه كودكان و نوجوانان (تلفن: 66415878) تماس بگيرند. 

07/4/1393

گروه بررسی آثار و دستنوشته های کودکان و نوجوانان ، آماده دریافت دستنوشته های کودکان و نوجوانان است . در صورتی که تمایل دارید این دستنوشته ها در گروه بررسی شود ، خواهشمند است آن ها را به آدرس شورای کتاب کودک ارسال کنید . اعضای گروه ، یکشنبه ها بعد از ظهر در شورا حضور دارند و آماده پاسخ گویی هستند .  

2/11/1390


Login

  درباره ی جنگ به کودکان چه بگوییم؟      

نویسنده: لیندسی مایرز ، مترجم: شهلا انتظاریان
يکشنبه، 7 آذر 1389

ویراستار: فریده خسروشاهی
جنگ در آثار روبرتو اینوچنتی
درباره‌ی جنگ به کودکان چه باید آموخت؟ تصویرگر برنده‌ی جایزه‌ی هانس کریستین اندرسن، روبرتو اینوچنتی (1) ، قاطعانه بر این باور است که تاریخ را باید در اختیار کودکان گذاشت و از آن مهم‌تر اینکه باید جایگاه کودکان در تاریخ را شناخت و پذیرفت. این مقاله ، مربوط به بررسی تصاویر اینوچنتی و در توصیف تجربه های کودکان از جنگ، در کتاب‌های رز بلانچه (2) ، داستان اریکا (3) و لدا و جادوگر (4) است.
جنگ همواره یکی از مضمون های اصلی کتاب‌های کودکان بوده است.جنگ میان خیر و شر، چه واقعی و چه تخیلی، بخشی مهم از سرشت بشر است و کتاب‌هایی که سربازان قهرمان، اسلحه‌های قدرتمند و صحنه‌های جنگ‌ را به شکل زنده تصویر می‌کنند، برای مخاطبان دلپذیرند.مجموعه ی بسیارموفق هری پاتر نوشته‌ی جی.کی.رولینگ و ارباب حلقه‌ها نوشته ی جی‌.آر.آر. تالکین و سه‌گانه‌ی His Dark Materials، همگی درباره ی نبرد‌های حماسی‌اند .کمترین شکی نیست که ریشه‌ی گرایش به چنین متونی این است که کودکان را از نظر عقلی و ذهنی درگیر مبارزاتی می‌کند که معمولا" به بزرگسالان اختصاص دارد. ولی ما درباره‌ی جنگ، باید به کودکان چه بیاموزیم؟ آیا تنها کافی است که آن ها به شکل استعاری جنگ را در داستان های غیرواقعی تجربه کنند و درستی‌ و نادرستی‌، عدالت و بی‌عدالتی، پیروزی و شکست را در وجود مبارزانی همچون هری پاتر، بیلبو باگینز (5) و لیرا بلاکوا (6) تجسم بخشند، یا لازم است داستان‌هایی نیز از جنگ‌های واقعی که در گذشته رخ داده است ، بخوانند؟

داستان اریکا

لدا و جادوگر

رز بلانچه

روبرتو اینوچنتی، تصویرگر برنده‌ی جایزه‌ی هانس کریستین اندرسن در سال 2008، بر این باور پافشاری دارد که تاریخ را باید در اختیار کودکان گذاشت و از آن مهم‌تر اینکه باید جایگاه آن ها را در تاریخ شناخت و پذیرفت. کودکان هرگز در جنگ‌ها در کنار صحنه نیستند و تجربیاتی که آن ها از جنگ دارند، می‌توانند درس‌هایی ارزشمند برای جوانان و نیز بزرگسالان باشند. در میان بسیاری از کتاب‌های کودکان که اینوچنتی تصویرگری کرده است، سه عنوان به طور ویژه به رویدادهای جنگ جهانی دوم ارتباط دارند : رز بلانچه (سال 1985 ) نوشته‌ی کریستف گالاز، داستان اریکا (سال 2003) نوشته‌ی روت وندر زی و لدا و جادوگر(سال 2002) نوشته‌ی ارمانو دتی. رز بلانچه ، قصه‌ای تکان دهنده از یک دختر آلمانی است که برای زندانیان کمپ محلی اندک غذایی می‌برد، آن هم در حالی که ممکن است با شروع جنگ، به اشتباه هدف گلوله قرار گیرد. داستان اریکا ، داستانی واقعی از دختری یهودی است که با از خودگذشتگی دو نفر ، از هولوکاست جان سالم به در می‌برد: مادرش که اورا به سوی اردوگاه مرگ نازی‌ها می‌برند ، دخترک را از قطار به بیرون پرت می کند و یک زن غیریهودی او را نزدیک خط آهن می یابد و مثل فرزند‌ خودش بزرگ می‌کند. لدا و جادوگر، داستان یک دختر ایتالیایی ده ساله است که برای کنار آمدن با وقایع غم‌انگیز و گیج کننده‌ی جنگ داخلی ایتالیا مبارزه می‌کند. رز بلانچه و داستان اریکا به زبان‌های گوناگون ترجمه شده و هر دو مورد تحسین هنرمندان بین‌المللی قرار گرفته‌اند. رز بلانچه در سال 1985 جایزه‌ی سیب طلایی (7) براتیسلاوا را دریافت کرد و در فهرست کتاب‌های برگزیده ی انجمن کتابداران امریکا و نیز در فهرست افتخار کتاب گلوب هورن بوستون(8) درسال 1986 قرار گرفت. داستان اریکا نیز موفق‌ترین کتاب غیرداستانی برای جایزه‌ی کتاب UKLA در سال 2006 شد.
اینوچنتی زاده ی سال 1940 در بنگوآ ریپولی ایتالیا، در طول جنگ جهانی دوم بزرگ شده است. از این‌رو، شخصا" می‌داند که جنگ و سال‌های آغازین پس از آن برای یک کودک چه معنایی دارد. اما تصویرگری موضوعاتی مانند نبردهای مسلحانه و رنج و مشقت برای کتاب‌های کودکان اصلا" کار ساده‌ای نیست، به ویژه وقتی که سخن از موضوعی بسیار وحشتناک همچون هولوکاست در میان باشد. این واقعیت که هر دو کتاب رز بلانچه و داستان اریکا جوایز بین‌المللی معتبری دریافت کرده‌اند و لدا و جادوگر برای فهرست کلاغ سفید (9) کتابخانه‌ی بین‌المللی کودکان و نوجوانان مونیخ ( یکی از فهرست‌های بین‌المللی کتاب که آثار هنرمندانه و استثنایی از نظر سبک ادبی در آن جای می‌گیرند)، انتخاب شده است، گواهی بر مهارت هنرمندانه‌ی اینوچنتی است.
جزئیات دیداری
اینوچنتی چگونه واقعیت های جنگ را می‌نمایاند بی‌آنکه مخاطبان جوان خود را فراری دهد؟ او نخست کاملا" به همان شکلی آغاز می‌کند که هر کتاب کودکی آغاز می‌شود، پس می‌توان گفت تکنیک‌هایی را به کار می‌گیرد که تاثیر ویژه در جلب توجه مخاطبان جوان دارد. مخاطبان کودک، برخلاف بزرگسالان که همیشه برای ورق زدن صفحه ها ی کتاب شتاب دارند ، عاشق دیدن جزئیات دقیق تصاویر هستند و اینوچنتی در نشان دادن هیاهو و شلوغی‌ صحنه‌های دهکده‌ها استاد است. در هر دو کتاب داستان اریکا و لدا و جادوگر، تصاویری یک صفحه‌ای وجود دارند که زندگی روستایی را با تمام جزئیات آن، مانند عکس‌هایی واقعی به تصویر کشیده است و دست کم، نیمی از تصاویر کتاب رز بلانچه خیابان‌های پر از وسایل نقلیه، انسان‌ها و حیوانات هستند. تعقیب یک فرد در داخل جمعیت، کاری است که کودکان در آن مهارت خاص دارند و قهرمان داستان کتاب رز بلانچه بیشتر به شکل جزئی و اتفاقی ظاهر می‌شود تا یک قهرمان. اینوچنتی با این کار، مخاطب کودک خود را وامی‌دارد که شخصیت/ شخصیت‌های اصلی را در یک صحنه‌ی شلوغ بیابد، در عین حال که گنجینه‌ای از جزئیات تاریخی را چنان نقل می‌کند که هیچ چیز ندیده گرفته نشود. او همچنین می‌تواند اطمینان یابد که مخاطبانش نقشی فعال در روند خواندن دارند، نقشی که در رز بلانچه، وقتی قهرمان داستان ناپدید می‌شود، بسیار تاثیرگذار است: به جای طرح ناپدید شدن دخترک، بیشتر جست‌وجوی نومیدانه‌ی مادر رز بلانچه را تصویر می‌کند. اینوچنتی به مخاطبانش صحنه‌ی خیابانی شلوغ را نشان می دهد، ولی قهرمان داستان در هیچ جای آن دیده نمی‌شود.
در اختیار گذاشتن جزئیات کم، به همان اندازه ی پرداختن به جزئیات زیاد، شیوه‌ای موثر برای برانگیختن حس کنجکاوی است و اینوچنتی با به کار گرفتن جزئیات بسیار در کتاب داستان اریکا، این تکنیک را با تاثیر فراوان به کار می‌گیرد. از میان نه تصویر کتاب، پنج تصویر آن، چیزی به جز پشت یک قطار را نشان نمی‌دهد که روی ریلی تا مسافتی دور می‌رود و در دو یا سه تصویر آن، بیشتر خط آهن خالی دیده می شود. اینوچنتی ضمن حفظ جزئیات در داستان اریکا، با به حداقل رساندن هر چه ممکن اطلاعات ،مخاطبانش را تشویق می کند در مورد موضوع، پرسش‌هایی مطرح کنند و داستان را خودشان شرح و گسترش دهند . آن ها از این رهگذر به شیوه‌ای فعال در باره‌ی گذشته می‌آموزند .


بازگشت