صفحه اصلی زبان انگلیسی درباره ما معرفی، نقد و بررسی نمایشگاه آثار مقاله گفتگو پیوندها تماس با ما
خبرها

تازه های شورا
شوراي كتاب كودك از بدو تاسيس تاكنون، براي پيشبرد اهداف خود همواره از حمايت فرهنگ دوستان ايراني برخوردار بوده است. با توجه به گسترش فعاليت‌هاي شورا در سال‌هاي اخير در بخش های : ادبیات کودک و نوجوان ، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان و خانه کتابدار و ترویج خواندن ، و با وجود حضور مستمر نيروهاي داوطلب، نيازهاي مالي شورا براي تداوم امور افزايش يافته است. لذا اعضاي هيأت مديره شورا خانم‌ها : نوش‌آفرين انصاري، فاطمه‌مرتضايي فرد، فهیمه محفوظ بالله ، پروين فخاري‌نيا،عاطفه سلیانی ، سحر ترهنده و آقايان : علیرضا میرفخرایی ، اکبر نعمتی ، مصطفی کریمی و مسعود ناصري دريايي تصميم گرفتند از كليه دوستداران اين سازمان مردم نهاد دعوت كنند تا در اين برهه از زمان كه شورا با دشواري‌هاي مالي رو به روست، به بقاي اين نهاد 50 ساله كمك كنند. از كليه علاقه‌مندان درخواست مي‌شود كمك‌هاي مالي خود را به حساب 19606317 به نام شوراي كتاب كودك نزد بانك تجارت شعبه جمهوري كد 195 واريز نمايند و رسيد آن را با ذكر دقيق نام و مشخصات خود براي شوراي كتاب كودك بفرستند. همچنين علاقه‌مندان مي‌توانند براي ارائه هر گونه پيشنهاد و كسب اطلاعات بيشتر درباره شیوه های گوناگون یاری رسانی با خانم لیلا ترکاشوند در دبیرخانه شورای کتاب کودک ( تلفن 66408074 ) و یا خانم نيره بهبهاني در دبيرخانه فرهنگنامه كودكان و نوجوانان (تلفن: 66415878) تماس بگيرند. 

07/4/1393

گروه بررسی آثار و دستنوشته های کودکان و نوجوانان ، آماده دریافت دستنوشته های کودکان و نوجوانان است . در صورتی که تمایل دارید این دستنوشته ها در گروه بررسی شود ، خواهشمند است آن ها را به آدرس شورای کتاب کودک ارسال کنید . اعضای گروه ، یکشنبه ها بعد از ظهر در شورا حضور دارند و آماده پاسخ گویی هستند .  

2/11/1390


Login

نمایشگاه عروسک های سنتی - قومی ایران (2)

متن : هاله عظیمی / عکس : هاله عظیمی ، مسعود ناصری
يکشنبه، 16 بهمن 1390


درمجموعه حاضر 40 تصویر از عروسک های اقوام ایرانی ساخته شده از مواد گوناگون: از جنس حصیر مانند " گالی" و "جاروگشی" از شمال ایران، شترها و بزهای حصیری جنوب، ساخته های سفالی میناب و سیستان و بلوچستان، عروسک های قاشقی از شمال ایران، " ابودردا " از خمیر و عروسک هایی از برگ و نخود به نمایش گذاشته شده اند.
از گذشته های دور انسان ها با مشاهده خشک شدن گل در آفتاب، شروع به ساخت ظروف و مجسمه های سفالی کردند. آن ها گاه به عنوان " توتم" مورد احترام بوده اند و گاه به عنوان وسیله بازی کودکان مورد استفاده قرار می گرفتند. مردم جنوب ایران همچون گذشتگان خود اشیایی از جنس سفال می سازند و آن ها را با نقوش ساده اما زیبا تزیین می کنند. مردم میناب مجسمه های گلی به شکل آدمک و حیواناتی مانند شتر ( اشترکو )، اسب ( اسبکو )، سمور ( راژگو )، میمون ( انترکو ) می سازند.
مادران گيلانی با تا كردن يك دسته گال يا گالی (حصير) مرطوب، بستن قسمت بالا با نخ به شكل سر، قرار دادن دست‌ها و اضافه كردن پارچه‌ی گل گلی رنگارنگ به عنوان لباس، "عروسك گالی" يا "عروسك حصيری" زيبایی را می‌سازند. در مناطقی از گيلان نیز عروسكی به نام "جارو گشی" ساخته می شود . سازندگان این نوع عروسک ، پس از اينكه حصيرها را به شكل جارو با نخ بستند، از پارچه برای صورت استفاده می كنند. سپس كامواهای رنگی را به دور بدنه و دست‌ها می‌پيچند. مقداری كاموا هم برای موها به‌كار می‌برند.
در مناطقی مثل يزد و جنوب كه درختان خرما فراوان هستند، با حصير كه از الياف درخت خرما تهيه می‌شود، " شترك" و " اشترپيشی" يا " شتر برگ خرمايی" ساخته می‌شود. مادربزرگ‌ها درون " شترك " خرما می‌گذارند و به بچه‌ها هديه می دهند. اين عروسك‌های كوچك كه به رنگ های طبيعی و قرمز و سبز تزيين می‌شوند، نمادی از شترهای كويری هستند كه در سفرهای طولانی بار حمل می كنند.
در زمان خشكسالی ، روستاييان گيلانی در مراسم باران‌خواهی، با كفگير يا قاشق چوبی عروس باران می‌سازند. " كترا گلين " و " كترا گيشه " نام‌های مختلف عروس باران در گيلان هستند. بر سر قاشق چوبی سربندی می گذارند. برايش چشم و بينی و دهان می‌كشند. پارچه‌ای گل‌گلی به عنوان لباس بر تنش می‌كنند. با گوشواره و گردن‌بند آن را می‌آرايند. عروسك قاشقی را به كودكی معصوم كه سمبل پاكی است، می‌دهند و در كوچه‌های روستا می‌گردانند و در طلب باران برايش شعر می‌خوانند و از اهالی مواد غذايی می‌گيرند. همه با هم جمع می‌شوند و غذا می‌پزند. عروسك تا زمان باريدن باران در مكانی مقدس نگهداری می‌شود. در روستاهای اطراف قزوين اين آيين باران‌خواهی با كمی تفاوت اجرا می‌شود. آنجا به عروسك باران "چم‌چی ‌خاتون " می‌گويند.
" آدمك ابودردا " به تنهايی يا با همسرش " ام ابودردا " برای دفع شر و بيماری و برآوردن مراد و حاجت در آش ابودردا انداخته می‌شود. اين آدمك كوچك را از خمير می‌سازند. گاهی با گلوله‌هايی كوچك و نخ ، تسبيح می‌سازند و به دستان عروسك می‌دهند. هنگام تقسيم آش ميان همسايگان و فقرا، آدمك ابودردا را به نشانه دفع درد يا متلاشی می‌كنند و دور می اندازند يا به آب روان می‌سپارند تا غم و ناخوشی را از خانه دور كنند. برخی عقيده دارند هر دردی در اعضای بدن بيمار با خوردن همان عضو " عروسك ابودردا " درمان می‌شود.

منبع:
* " فرهنگ عروسك‌ها و نمايش های عروسكی آيينی و سنتی ايران " ، پوپك عظيم‌پور ، انتشارات نمايش ، 1389


 عروسک حصیری ( جاروگشی )، گیلان
عروسک حصیری ( جاروگشی )، گیلان
 عروسک حصیری ( جاروگشی )، گیلان
عروسک حصیری ( جاروگشی )، گیلان
 عروسک حصیری ( جاروگشی )، گیلان
عروسک حصیری ( جاروگشی )، گیلان
 عروسک حصیری ( جاروگشی )، گیلان
عروسک حصیری ( جاروگشی )، گیلان
 شتر حصیری ( اشترپیشی )، خوزستان
شتر حصیری ( اشترپیشی )، خوزستان
 شتر حصیری ( شترک )، سیستان بلوچستان، سرباز
شتر حصیری ( شترک )، سیستان بلوچستان، سرباز
 بز حصیری، سیستان بلوچستان
بز حصیری، سیستان بلوچستان
 سازنده بز حصیری، سیستان بلوچستان
سازنده بز حصیری، سیستان بلوچستان
 آدمک ابودردا، اصفهان
آدمک ابودردا، اصفهان
 عروسک قاشقی، مازندران
عروسک قاشقی، مازندران
 عروسک قاشقی، مازندران
عروسک قاشقی، مازندران
 سازنده عروسک قاشقی ،  زیبا حسینجانی، مازندران، مزگاه
سازنده عروسک قاشقی ، زیبا حسینجانی، مازندران، مزگاه
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
عروسک حصیری ( گالی )، مازندران
 سازنده عروسک گالی، فریده صابر مطلق، مازندران، مزگاه
سازنده عروسک گالی، فریده صابر مطلق، مازندران، مزگاه
 شتر سفالی، سیستان بلوچستان
شتر سفالی، سیستان بلوچستان
 شتر سفالی، سیستان بلوچستان
شتر سفالی، سیستان بلوچستان
 عروسک نخودی ( نخوتک ) و خر حصیری، شمال
عروسک نخودی ( نخوتک ) و خر حصیری، شمال
 عروسک برگی، کرمان، میمند
عروسک برگی، کرمان، میمند
 پرنده سفالی، سیستان بلوچستان
پرنده سفالی، سیستان بلوچستان
 حیوان سفالی، سیستان بلوچستان
حیوان سفالی، سیستان بلوچستان
 سازنده حیوانات سفالی، سیستان بلوچستان، کلپورگان
سازنده حیوانات سفالی، سیستان بلوچستان، کلپورگان
 سازنده حیوانات سفالی، سیستان بلوچستان، کلپورگان
سازنده حیوانات سفالی، سیستان بلوچستان، کلپورگان
 موش خرما ( راژگو ) ، میناب
موش خرما ( راژگو ) ، میناب
 موش خرما ( راژگو ) ، میناب
موش خرما ( راژگو ) ، میناب
 اشترکو، میناب
اشترکو، میناب
 آدمک، میناب
آدمک، میناب
 اسبکو، میناب
اسبکو، میناب
 اسبکو، میناب
اسبکو، میناب
 اسبکو، میناب
اسبکو، میناب
 اسبکو، میناب
اسبکو، میناب
 اسبکو، میناب
اسبکو، میناب
 اشترکو، میناب
اشترکو، میناب
 اشترکو، میناب
اشترکو، میناب
 اسبکو، میناب
اسبکو، میناب
 اسبکو، میناب
اسبکو، میناب
 شتر حصیری، خراسان، بیرجند
شتر حصیری، خراسان، بیرجند