جایزه ادبی جعفر پایور در سال ۱۳۸۸
توجه به حوزه نشر کتابهای کودک و نوجوان نشان میدهد که هر ساله تعداد قابل توجهی
از کتابهای تالیفی از ادبیات و متون کهن فارسی به بازار نشر عرضه میگردد. متونی
چون شاهنامه فردوسی، مثنوی مولوی، مرزباننامه و... و همچنین از ادبیات عامیانه.
از طرفی تولید و آفرینش کتابهای بازنویسی شده از ادبیات کهن برای کودکان و
نوجوانان در جامعه جایگاه حساسی دارد زیرا یکی از کارکردهای مهم این نوع آثار
انتقال میراث ادبی گذشتگان به نسل جدید است که این میراث نقش مهمی در ساختن هویت و
فرهنگ ملی دارد.
شورای کتاب کودک از دهه چهل یعنی از آغاز تاسیس به اهمیت این حوزه آگاه بوده است و
فعالیتهای متعدد و متنوعی در راستای بهبود کیفی کتابهای این حوزه انجام داده است
منجمله تشکیل سیمنارها، تالیف و ترجمه مقالات، تشکیل گروههای نقد و بررسی، تعیین
معیارهای بررسی، تهیه فهرستهای مناسب این حوزه، تشویق نویسندگان بازنویس و همچنین
پرداختن به حوزه نظری بازنویس و بازآفرینی.
در ادامه فعالیت فوق هیئت مدیره شورا
در سال ۱۳۸۷ با تاسیس جایزهای برای بهترین بازنویسی و بازآفرینی از ادبیات کهن
موافقت کرد. این جایزه، جایزه ادبی «جعفر پایور» نامیده شده که به پیشنهاد و تعهد
فروغالزمان جمالی همسر جعفر پایور است.
زندهیاد جعفر پایور سالها در بخش نظری و نقد و بررسی حوزه بازنویسی و بازآفرینی
به طور جدی و مداوم کار کرد و آثاری هم به صورت کتاب و مقالات باقی گذاشت که این
آثار هم بخش ادبیات کودک و هم بخش ادبیات بزرگسال را در برمیگیرد.
تندیس جایزه فوق سرو باستانی ایران است که نمادی از همیشه سبز بودن ادبیات کهن
ایران میباشد. این تندیس همراه با دو سکه تمام بهار آزادی به نویسنده بهترین
بازنویسی یا بازآفرینی در حوزه کودک تعلق میگیرد.
این تشویق علاوه بر نویسندة بازنویس، ناشر را هم در نظر داشته و یک لوح سپاس نیز به
ناشر اثر انتخاب شده اهدا میگردد.
اولین جایزه در اسفندماه ۱۳۸۷ و در سالگرد شورا به کتاب جوانمرد نام دیگر توست از
انتشارات صابرین تعلق گرفت و به بازنویس آن خانم عرفان نظرآهاری اهدا شد. این اثر
بازنویسی از تذکرهالاولیاء و نورلعلوم و در احوال شیخ خرقانی است.
در دوم اسفندماه سال ۱۳۸۸ و در چهل و هفتمین سالگرد شورای کتاب کودک در تالار
حسینیه ارشاد خانم آتوسا صالحی دومین جایزه را دریافت کردند. ایشان داستان طوطی و
بازرگان مثنوی مولوی را در اثری جدید ولی با همان نام برای نوجوانان بازنویسی
کردهاند. طوطی و بازرگان اثر آتوسا صالحی از مجموعه «از نیستان» و از انتشارات
کانون پرورش فکری کودک و نوجوان ۱۳۸۷ است.
کتاب طوطی و بازرگان - بازنویسی آتوسا صالحی
حکایت «طوطی و بازرگانِ» مثنوی مولوی، حکایت قفس، زندان و تلاش برای رهائی است.
چنانچه حضرت مولانا در این حکایت میفرماید:
مرغ کو اندر قفس زندانی است
مینجوید رستن از نادانی است
و نیز همه میدانیم حضرت مولانا در این حکایت دانائی یک طوطی و تلاش او برای آزادی
را با مایه عرفانی نشان میدهد و در پایان حکایت میفرماید:
طوطئی کاید ز وحی آواز او
پیش از آغاز ز وجود او
اندرون تُست آن طوطی نهان
عکس او را دیدهای در این و آن
بیان این مایه عرفانی برای نوجوانان امروز کاری بس دشوار است. اما خانم آتوسا صالحی
موفق شده است این حکایت را با درونمایه عرفانیاش در قالب داستانی مدرن با گفتگوی
یک پدربزرگ و نوهاش برای نوجوانان بازنویسی خلاق کند.
داستان چنین آغاز میشود:
«به بالهایش نگاه کرد، به خودش و میلهها. میلهها بلند بود و فلزی، نه، هیچ راه
عبوری نبود. صدایی شنید: «پرواز کن! بالا و بالاتر!»
و داستان چنین پایان مییابد:
«پرنده پر زد و پرید، با همه توانش... آسمان بیانتها بود.»
