دو کتابخانه کودک و نوجوان در دو مهمانشهر مهاجران افغان

۲۵ آذر ۱۳۸۸ روز افتتاح دو کتابخانه عمومی کوچک در دو مهمانشهر مهاجران افغان در شهرهای سمنان و ساوه بود. این دو کتابخانه با مشارکت کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، اداره کل اتباع خارجی وزارت کشور (بافیا) و شورای کتاب کودک و پس از چند ماه فعالیت پیگیر راه‌اندازی شد.
هدف از راه‌اندازی این دو کتابخانه تحقق یکی از مواد پیمان‌نامه حقوق کودک، یعنی حق دسترسی کودکان و نوجوانان به اطلاعات بود. در این طرح پیش‌بینی شده بود دو گروه سنی کودک و نوجوان (6- 18 سال) بتوانند تجربیات لازم برای مهارت زندگی را از طریق مطالعه کسب و لذت از خواندن در اوقات فراغت را در فضای آرام و امن کتابخانه تجربه کنند. مجموعه منابع این دو کتابخانه و فعالیت‌های آن به گونه‌ای توسط شورای کتاب کودک انتخاب و طراحی گردیده تا کتابخانه‌ها به عنوان یک پایگاه تربیتی، آموزشی و تفریحی بتوانند به خوبی ایفای نقش کنند. بی‌شک فضاهای فرهنگی همچون کتابخانه‌ها با تاکید بر گروه سنی کودک و نوجوان می‌توانند زمینه‌ساز آشنایی و انس مخاطبان با فرهنگ سرزمین مادری و آگاهی از فرهنگ کشور میزبان و پیدا کردن راه‌های تعامل و همزیستی مسالمت‌آمیز میان آنها تا رفع بحران و بازگشت به موطن باشد.

مجموعه منابع مطالعاتی هر یک از این دو کتابخانه شامل ۲۳۱۰ نسخه (۱۷۲۰ عنوان کتاب) در تمامی زمینه‌های موضوعی در قالب کتاب‌های داستان، غیرداستان و مرجع، نقشه، کره جغرافیایی است. منابع كتابخانه‌ها بر پایه رده‌بندی دهدهی دیویی سازماندهی شده‌اند و به سیستم باز اداره خواهند شد. برای بازیابی اطلاعات نیز برگه‌دانی با كارت‌های فهرستنویسی پیش‌بینی شده است.
 این مجموعه پس از سازماندهی و آماده‌سازی کامل توسط ۹ کارشناس کتابداری و اطلاع‌رسانی شورای کتاب کودک و خانه کتابدار کودک و نوجوان به سرپرستی دیبا میرزاپور به همراه وسایل و تجهیزات کامل کتابخانه‌ای همچون قفسه کتاب، برگه‌دان، میز و صندلی مطالعه، نوشت افزار، به دو مهمانشهر ارسال شد.
از آنجا که مجریان پروژه در نظر داشتند ساکنان دو مهمانشهر به ویژه نوجوانان و جوانان در راه‌اندازی کتابخانه‌ها مشارکت داشته باشند و اداره کتابخانه‌ها را خود به عهده بگیرند، کارگاه آموزشی دو روزه‌ای برنامه‌ریزی شد و ۴ کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی از طرق شورای کتاب کودک امر آموزش کتابداران و کمک کتابداران این کتابخانه‌ها را بر عهده گرفتند.
برپایه نظر کارشناسان شورای کتاب کودک این دو کارگاه آموزشی برای ۵۵ نفر از دو گروه سنی ۱۴- ۱۸ سال و  ۱۹- ۲۵ سال (دختر و پسر) یکی در سمنان و دیگری در ساوه برنامه‌ریزی و اجرا شد. در این کارگاه دو روزه با شرکت کنندگان از مبانی علم کتابداری و اطلاع‌رسانی، چگونگی مجموعه‌سازی یک کتابخانه عمومی، راه‌های سازماندهی و آماده‌سازی کتابخانه، چگونگی استفاده از کتابخانه و ارایه خدمات عمومی، مدیریت کتابخانه و ساختمان و تجهیزات کتابخانه گفت و گو شد. هم زمان با نشست‌های آموزشی شرکت‌کنندگان چیدمان وسایل و تجهیزات و کتاب‌های کتابخانه خود را نیز به طور کامل انجام دادند. متن موضوع‌های مورد بحث در این کارگاه به صورت یک راهنما با عنوان "راهنمای کتابداری برای کتابداران" برای مطالعه در ۵ نسخه در کتابخانه دو مهمانشهر قرار گرفت.
پایان بخش سه ماه فعالیت برای برپایی این دو کتابخانه جشن افتتاح دو کتابخانه همزمان در دو مهمانشهر سمنان و ساوه بود که با حضور مسئولان، ساکنان، شرکت‌کنندگان در کارگاه و کودکان و نوجوانان و جوانان مهمانشهرها برگزار شد. جشنی به مناسبت آغاز فعالیت دو فضای فرهنگی نوپا که قطعاً نیاز به کمک و همراهی مراکز فرهنگی دور و نزدیک و کوشندگان ترویج خواندن با دو ملیت ایرانی و افغانی دارد. شورای کتاب کودک همراه این دو کتابخانه خواهد بود تا با انتقال تجربه‌ها و راهکارهای جدید آنها را در اداره مناسب کتابخانه‌ها یاری دهند.